سؤال عملکردی یا مطالعه موردی در تحلیل مسئله چیست
۱. سؤال عملکردی چیست؟
در سؤال عملکردی، از یادگیرنده میخواهیم یک کار یا اقدام مشخص را انجام دهد، نه اینکه فقط یک مفهوم را تعریف کند.
مثال در مدیریت کلاس:
معلمی با دانشآموزی مواجه شده است که مرتباً نظم کلاس را مختل میکند.
شما بهعنوان معلم، یک راهکار مناسب برای مدیریت این رفتار انتخاب کنید و مراحل اجرای آن را توضیح دهید.
اینجا دانشجو باید عملکرد نشان دهد: تشخیص مسئله → انتخاب راهکار → توضیح نحوه اجرا.
۲. مطالعه موردی چیست؟
در مطالعه موردی، یک موقعیت واقعی یا شبیهسازیشده و معمولاً نسبتاً مفصل در اختیار یادگیرنده قرار میگیرد و از او میخواهیم مسئله را تحلیل و درباره آن تصمیمگیری کند.
مثال:
مدیر یک مدرسه متوجه شده است که معلمان در استفاده از روشهای فعال تدریس مشکل دارند. با وجود برگزاری چند جلسه آموزشی، تغییر محسوسی در کلاسها ایجاد نشده است. برخی معلمان معتقدند مشکل از کمبود امکانات است و برخی دیگر، نبود انگیزه را عامل اصلی میدانند.
سؤال:
۱. مسئله اصلی را شناسایی کنید.
۲. علتهای احتمالی را تحلیل کنید.
۳. مشخص کنید آیا مسئله واقعاً آموزشی است یا عوامل دیگری دارد.
۴. یک راهکار مناسب پیشنهاد دهید و دلیل انتخاب خود را توضیح دهید.
تفاوت ساده آنها
| مورد | سؤال عملکردی | مطالعه موردی |
| تمرکز | انجام یک کار | تحلیل یک موقعیت |
| هدف | سنجش توانایی عمل و اجرا | سنجش تحلیل، تصمیمگیری و حل مسئله |
| مثال | «یک طرح مدیریت کلاس اجرا کنید.» | «این وضعیت کلاس را تحلیل کنید و راهکار بدهید.» |
| نوع پاسخ | انجام کار/تولید یک محصول | تحلیل + استدلال + تصمیم |
در «تحلیل مسئله» کدام مناسبتر است؟
اگر هدف شما این باشد که دانشجو توانایی تحلیل یک مسئله واقعی را نشان دهد، مطالعه موردی بسیار مناسب است.
مثلاً به جای سؤال حافظهای:
«تحلیل نیازهای آموزشی چیست؟»
میتوان پرسید:
«مدیر مدرسهای متوجه شده است که معلمان در مدیریت کلاس ضعف دارند. با توجه به وضعیت موجود و وضعیت مطلوب، مسئله را تحلیل کنید و مشخص کنید شکاف موجود چیست و آیا این شکاف یک نیاز آموزشی محسوب میشود یا خیر.»
پس یک فرمول ساده برای به خاطر سپردن:
سؤال عملکردی = «انجام بده»
مطالعه موردی = «موقعیت را تحلیل کن و تصمیم بگیر»